![](ترانزیستور چگونه کار می کند ؟_files/puce_menu.gif)
ترانزیستور چگونه کار می کند ؟
![Transistor](ترانزیستور چگونه کار می کند ؟_files/pnp-npn.gif)
نماد و شماتیک پیوندها در ترانزیستورها
در مطالب قبل بطور خلاصه راجع به دیودها و ترانزیستورها و پیوندهای PN صحبت کرده
مثالهایی از کاربرد اصلی انواع دیود ارائه کردیم. در این قسمت راجع به گونه های
ساده اولین ترانزیستورها که از سه لایه نیمه هادی تشکیل شده اند صحبت خواهیم کرد.
بصورت استاندارد دو نوع ترانزیستور بصورت PNP و NPN داریم. انتخاب نامه آنها به
نحوه کنار هم قرار گرفتن لایه های نیمه هادی و پلاریته آنها بستگی دارد. هر چند در
اوایل ساخت این وسیله الکترونیکی و جایگزینی آن با لامپهای خلاء، ترانزستورها اغلب
از جنس ژرمانیم و بصورت PNP ساخته می شدند اما محدودیت های ساخت و فن آوری از یکطرف
و تفاوت بهره دریافتی از طرف دیگر، سازندگان را مجبور کرد که بعدها بیشتر از نیمه
هادیی از جنس سیلیکون و با پلاریته NPN برای ساخت ترانزیستور استفاده کنند. تفاوت
خاصی در عملکرد این دو نمونه وجود ندارد و این بدان معنی نیست که ترانزیستور
ژرمانیم با پلاریته NPN یا سیلیکون با پلاریته PNP وجود ندارد.
![Transistor Junction](ترانزیستور چگونه کار می کند ؟_files/npn-junction.gif)
نمای واقعی تری از پیوندها در یک ترانزیستور که تفاوت
کلکتور و امیتر را بوضوح نشان می دهد.
برای هریک از لایه های نیمه هادی که در یک ترانزیستور وجود دارد یک پایه در نظر
گرفته شده است که ارتباط مدار بیرونی را به نیمه هادی ها میسر می سازد. این پایه ها
به نامهای Base (پایه) ، Collector (جمع کننده) و Emitter (منتشر کننده) مشخص می
شوند. اگر به ساختار لایه ای یک ترانزیستور دقت کنیم بنظر تفاوت خاصی میان
Collector و Emitter دیده نمی شود اما واقعیت اینگونه نیست. چرا که ضخامت و بزرگی
لایه Collector به مراتب از Emitter بزرگتر است و این عملا" باعث می شود که این دو
لایه با وجود تشابه پلاریته ای که دارند با یکدیگر تفاوت داشته باشند. با وجود این
معمولا" در شکل ها برای سهولت این دو لایه را بصورت یکسان در نظر میگیردند.
بدون آنکه در این مطلب قصد بررسی دقیق نحوه کار یک ترانزیستور را داشته باشیم،
قصد داریم ساده ترین مداری که می توان با یک ترانزیستور تهیه کرد را به شما معرفی
کرده و کاربرد آنرا برای شما شرح دهیم. به شکل زیر نگاه کنید.
![Transistor Circuit](ترانزیستور چگونه کار می کند ؟_files/trans-circuit.gif)
مدار ساده برای آشنایی با طرز کار یک ترانزیستور
بطور جداگانه بین E و C و همچنین بین E و B منابع تغذیه ای قرار داده ایم.
مقاومت ها یی که در مسیر هریک از این منابع ولتاژ قرار دادیم صرفا" برای محدود کردن
جریان بوده و نه چیز دیگر. چرا که در صورت نبود آنها، پیوندها بر اثر کشیده شدن
جریان زیاد خواهند سوخت.
طرز کار ترانزیستور به اینصورت است، چنانچه پیوند BE را بصورت مستقیم بایاس
(Bias به معنی اعمال ولتاژ و تحریک است) کنیم بطوری که این پیوند PN روشن شود (برای
اینکار کافی است که به این پیوند حدود 0.6 تا 0.7 ولت با توجه به نوع ترانزیستور
ولتاژ اعمال شود)، در آنصورت از مدار بسته شده میان E و C می توان جریان بسیار
بالایی کشید. اگر به شکل دوم دقت کنید بوضوح خواهید فهمید که این عمل چگونه امکان
پذیر است. در حالت عادی میان E و C هیچ مدار بازی وجود ندارد اما به محض آنکه شما
پیوند BE را با پلاریته موافق بایاس کنید، با توجه به آنچه قبلا" راجع به یک پیوند
PN توضیح دادیم، این پیوند تقریبا" بصورت اتصال کوتاه عمل می کند و شما عملا"
خواهید توانست از پایه های E و C جریان قابل ملاحظه ای بکشید. (در واقع در اینحالت
می توان فرض کرد که در شکل دوم عملا" لایه PN مربوط به BE از بین می رود و بین EC
یک اتصال کوتاه رخ می دهد.)
بنابراین مشاهده می کنید که با برقراری یک
جریان کوچک Ib شما می توانید یک جریان بزرگ Ic را داشته
باشید. این مدار اساس سوئیچ های الکترونیک در مدارهای الکترونیکی است. بعنوان مثال
شما می توانید در مدار کلکتور یک رله قرار دهید که با جریان مثلا" چند آمپری کار می
کند و در عوض با اعمال یک جریان بسیار ضعیف در حد میلی آمپر - حتی کمتر - در مدار
بیس که ممکن است از طریق یک مدار دیجیتال تهیه شود، به رله فرمان روشن یا خاموش شدن
بدهید.
منبع : senmerv.com
گروه علمی ایران مدار از سراسر کشور و در کلیه مقاطع عضو افتخاری می پذیرد | ||||
![]() کیت ساعت دیجیتال توسط میکرو 8500 تومان |
![]() نرم افزار آموزش و آشنایی با رباتیک 3200 تومان |
![]() مالتی متر دیجیتال DEC مدل 330 14950 تومان |
![]() آموزش میکروکنترلر AVR 8500 تومان |
![]() دوربین بی سیم 36900 تومان |